W umowach międzynarodowych niezbędna jest pewność co do właściwości sądowej

  • 2 kwietnia 2003 r.

Jak wynika z opublikowanych dzisiaj wyników badania przeprowadzonego przez Międzynarodową Izbę Handlową (ICC), nieoczekiwanie duża część przedsiębiorstw rezygnuje z zawierania umów międzynarodowych z powodu wątpliwości dotyczących tego, które sądy krajowe rozstrzygałyby ewentualne spory.

Spośród 100 wiodących przedsiębiorstw, które wzięły udział w światowej ankiecie przeprowadzonej przez ICC, 40 stwierdziło, że zdarzały się sytuacje, w których niepewność co do właściwości sądowej miała decydujący wpływ na podjęcie ważnej decyzji biznesowej. Łącznie przedsiębiorstwa uczestniczące w ankiecie zatrudniają ponad trzy miliony pracowników.

Międzynarodowa Izba Handlowa przedstawiła wyniki badania przedstawicielom rządu zajmującym się opracowaniem projektu konwencji haskiej w sprawie jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania zagranicznych orzeczeń w sprawach cywilnych i handlowych.

Andrea Schulz, wysoka rangą urzędniczka Haskiej Konferencji Prawa Prywatnego Międzynarodowego, powiedziała: „Z pewnością uwzględniliśmy obawy środowiska biznesowego dotyczące potrzeby pewności i przewidywalności w kwestiach jurysdykcyjnych”. Haską Konferencję Prawa Prywatnego Międzynarodowego jest organizacją międzyrządową odpowiedzialną za opracowanie konwencji.

Michael Hancock, prawnik specjalizujący się w prawie międzynarodowym, który reprezentował ICC podczas spotkania z nieformalną grupą roboczą z Hagi, powiedział: „Dla świata biznesu nie jest to bynajmniej kwestia czysto teoretyczna. Wyniki badania wskazują, że może to mieć wpływ na miliony miejsc pracy. Biznes potrzebuje przewidywalności i pewności w umowach międzynarodowych”.

„Gdy dwie firmy w umowie wybierają sąd krajowy, mają ku temu uzasadniony powód, a ich wybór należy uszanować. O tym, jak duże znaczenie w kontekście handlowym ma zaufanie w tej kwestii, świadczy wyjątkowo wysoki odsetek respondentów ankiety ICC, którzy stwierdzili, że od tego zależy ich decyzja dotycząca postanowień umownych”.

W oświadczeniu ICC skierowanym do negocjatorów w Hadze stwierdzono: „Głównym oczekiwaniem przedsiębiorców jest to, by konwencja uwzględniała wybór sądu krajowego oraz wykonalność orzeczeń.
ICC zakłada, że konwencja będzie dotyczyła wyłącznie postanowień dotyczących wyboru sądu w stosunkach między przedsiębiorstwami (B2B) – podejście to ICC zdecydowanie popiera jako środek zapewniający większą przewidywalność i pewność w umowach międzynarodowych w rozsądnym terminie”.

Międzynarodowy Trybunał Karny stwierdził, że prawo sądu wybranego przez strony do umorzenia postępowania powinno zostać ograniczone w celu zwiększenia przewidywalności orzeczeń.

Spośród ponad 100 firm, które wzięły udział w badaniu ICC, 71 stanowiły duże przedsiębiorstwa zatrudniające ponad 500 pracowników, a wiele z nich to znaczące międzynarodowe korporacje. Jedna z nich zatrudniała aż 400 000 pracowników.

W ramach serii pytań dotyczących praktyk biznesowych w kwestiach jurysdykcyjnych zadano firmom następujące pytanie: „Czy jakakolwiek istotna decyzja biznesowa Państwa firmy była kiedykolwiek podyktowana niepewnością co do sądu, który rozstrzygałby spory, lub prawa, które miałoby zastosowanie do umowy?”. Podczas gdy 60 respondentów zaznaczyło odpowiedź „nie”, pozostałych 40 odpowiedziało: „tak”.