Prawo antymonopolowe

Osiągnięcie zerowej emisji netto wymaga inwestycji na dużą skalę oraz współpracy w ramach łańcuchów wartości. Przedsiębiorstwa są gotowe do działania – od wspólnych badań i rozwoju po projekty w zakresie zielonej infrastruktury. Niemniej jednak wiele inicjatyw utknęło w martwym punkcie z powodu niepewności co do stosowania prawa antymonopolowego.

Analizy ICC i studia przypadków wskazują, że przedsiębiorstwa rezygnują z partnerstw na rzecz klimatu z obawy przed naruszeniem przepisów. Spowalnia to postępy w działaniach na rzecz klimatu w momencie, gdy są one najbardziej potrzebne.

Decydenci polityczni i organy ds. konkurencji mogą przyczynić się do dostosowania polityki konkurencji do potrzeb działań na rzecz klimatu poprzez (i) zapewnienie jasnych i praktycznych wytycznych dotyczących porozumień w zakresie zrównoważonego rozwoju, (ii) uwzględnienie długoterminowych korzyści dla środowiska w ocenach dotyczących egzekwowania prawa oraz (iii) wspieranie transgranicznej konwergencji, tak aby przedsiębiorstwa mogły pewnie działać na różnych rynkach. 

Zmiany te sprawią, że przepisy dotyczące konkurencji nie będą stanowić przeszkody dla globalnej transformacji klimatycznej, a wręcz przeciwnie – umożliwią rynkowi przyspieszenie wdrażania technologii niskoemisyjnych oraz zwiększenie odporności łańcuchów dostaw. 

Powiązane materiały:

• Kiedy chłodzenie przyczynia się do ocieplenia: Jak polityka konkurencji stanowi przeszkodę dla działań na rzecz klimatu
• Jak sprawić, by działania na rzecz klimatu przestały być postrzegane jako coś zniechęcającego
• Zaktualizowane wytyczne Komisji ds. Uczciwego Handlu Japonii dotyczące zrównoważonego rozwoju środowiskowego
• W jaki sposób polityka konkurencji stanowi przeszkodę dla działań na rzecz klimatu – ICC – Międzynarodowa Izba Handlowa  

Polityka przemysłowa zyskała na znaczeniu w kontekście debat dotyczących wzmocnienia kluczowych sektorów strategicznych, przyspieszenia transformacji ekologicznej i cyfrowej oraz reagowania na wyzwania geopolityczne. Działania państwa muszą być starannie zaplanowane, tak aby sprzyjały innowacyjności i odporności, nie naruszając przy tym zasad konkurencji.

Niewłaściwie ukierunkowane dotacje, wymogi lokalizacyjne zmuszające przedsiębiorstwa do prowadzenia produkcji na miejscu oraz strategie wspierania „krajowych liderów”, polegające na wspieraniu jednego dużego przedsiębiorstwa krajowego w celu zapewnienia mu konkurencyjności na arenie międzynarodowej, niosą ze sobą ryzyko zakłócenia funkcjonowania rynków, pogorszenia dobrobytu konsumentów oraz fragmentacji światowego handlu. 

W ICC opowiadamy się za polityką przemysłową, która jest przejrzysta, proporcjonalna i zgodna z zasadami konkurencji. Obejmuje to wezwanie rządów do: (i) oceny wpływu głównych programów subsydiów na konkurencyjność; (ii) zapewnienia przejrzystości procesu zatwierdzania lub blokowania fuzji (zwłaszcza tych mających znaczenie dla interesu publicznego); oraz (iii) zapewnienia jasnych strategii wycofywania się z pomocy państwa udzielanej w sytuacji kryzysowej. Taka równowaga pozwoli na realizację celów polityki przemysłowej przy jednoczesnym zachowaniu otwartych, dynamicznych i konkurencyjnych rynków światowych. 

Powiązane materiały: 

• Projekt rozporządzenia wykonawczego do rozporządzenia UE w sprawie subsydiów zagranicznych

Kontrola połączeń przedsiębiorstw – proces, w ramach którego organy rządowe oceniają, czy fuzje lub przejęcia mogą zaszkodzić konkurencji – znacznie się rozszerzyła w ostatnim dziesięcioleciu. Rozwój ten – choć odzwierciedla znaczenie skutecznego nadzoru – spowodował również pojawienie się niespójności, obciążeń proceduralnych i nadmiernego egzekwowania przepisów, co stanowi obciążenie dla organów regulacyjnych i powoduje wzrost kosztów ponoszonych przez przedsiębiorstwa.  

Wraz z blisko 200 prawnikami korporacyjnymi, specjalistami z branży oraz przedstawicielami organów ds. konkurencji opracowaliśmy globalny plan reform, którego celem jest zapewnienie, by nowe przepisy zapewniały równowagę między skutecznym egzekwowaniem zasad konkurencji a potrzebą przewidywalności dla przedsiębiorstw oraz wzrostem gospodarczym.  

Wdrożenie tych reform pozwoli obniżyć koszty, zwiększyć pewność prawną oraz skoncentrować zasoby agencji na obszarach, w których faktycznie występuje ryzyko naruszenia zasad konkurencji. 

Powiązane materiały: 

• Zalecenia dotyczące kontroli połączeń przedsiębiorstw – ICC – Międzynarodowa Izba Handlowa 

Gwałtowny rozwój gospodarki cyfrowej – obejmujący platformy, usługi w chmurze, sklepy z aplikacjami, a obecnie także generatywną sztuczną inteligencję – stworzył bezprecedensowe możliwości, ale także nowe wyzwania w zakresie konkurencji. Analizy ICC wskazują na pilną potrzebę zapewnienia większej spójności w egzekwowaniu prawa na skalę globalną. Rozdrobnione podejścia niosą ze sobą ryzyko niepewności prawnej, hamowania inwestycji i wzrostu kosztów zapewnienia zgodności z przepisami, zwłaszcza dla start-upów. Jeśli chodzi o generatywną sztuczną inteligencję i światy wirtualne, prawo konkurencji powinno nadal koncentrować się na ochronie rynków i innowacji. Szersze kwestie etyczne lub społeczne, takie jak zabezpieczenia w zakresie sztucznej inteligencji, lepiej rozwiązywać za pomocą instrumentów uzupełniających, takich jak regulacje sektorowe lub kodeksy postępowania.  

Aby budować zaufanie, wspierać innowacje i stymulować wzrost, apelujemy o proporcjonalne i oparte na dowodach egzekwowanie przepisów, spójne ramy globalne oraz stały dialog między organami władzy a przedsiębiorcami. W ten sposób możemy przyczynić się do rozwoju dynamicznych rynków cyfrowych, które przynoszą korzyści zarówno konsumentom, jak i innowatorom. 

Powiązane materiały: 

• Konkurencja w dziedzinie generatywnej sztucznej inteligencji i światów wirtualnych
• Globalny raport dotyczący egzekwowania przepisów antymonopolowych w gospodarce cyfrowej 

Małe i odizolowane rynki zajmują w gospodarce światowej pozycję o specyficznej strukturze. Izolacja geograficzna, ograniczona skala oraz wysoki stopień koncentracji sprawiają, że konkurencja często funkcjonuje inaczej niż w większych gospodarkach, a dominacja rynkowa jest często nieunikniona. W tym kontekście celem polityki konkurencji jest zapewnienie, by dominacja rynkowa była wykorzystywana w sposób odpowiedzialny i przejrzysty oraz podlegała skutecznemu nadzorowi. Wymaga to dostosowania ram prawa antymonopolowego do lokalnych realiów.

Właściwe podejście do tej kwestii ma znaczenie wykraczające poza same te gospodarki. Małe rynki stanowią kluczowe ogniwa w globalnych łańcuchach dostaw, łączących większe gospodarki. Nierealistyczne systemy konkurencji w tych kontekstach mogą zatem wywoływać szersze skutki systemowe. Aby temu zaradzić, ICC zaleca bardziej dostosowane do potrzeb podejście do kwestii antymonopolowych w odniesieniu do małych i odizolowanych terytoriów, obejmujące intensywniejsze działania promocyjne i badania rynkowe, priorytetowe traktowanie działań egzekucyjnych o dużym znaczeniu, ulepszone umowy o współpracy oraz ściślejszą integrację z regionalnymi ramami konkurencji.

Powiązane materiały: 

• Kiedy konkurencja nie może być idealna: dostosowanie prawa antymonopolowego do małych i zamkniętych gospodarek