Koolstofstrategieën

Om de CO₂-uitstoot op grote schaal terug te dringen, zijn effectieve beleidskaders nodig, ondersteund door krachtige economische prikkels. ICC vertaalt praktijkervaring uit het bedrijfsleven naar beleidsaanbevelingen die de marktintegriteit versterken, versnippering en het risico op koolstoflekkage verminderen, en internationale samenwerking bevorderen.

Koolstofbeprijzing en vrijwillige koolstofmarkten behoren tot de meest effectieve instrumenten om de uitstoot op grote schaal terug te dringen.

Door een prijs op koolstof vast te stellen, worden duidelijke prikkels gecreëerd om de uitstoot te verminderen en investeringen te verschuiven naar koolstofarme oplossingen.

Vandaag de dag zijn er wereldwijd meer dan 80 koolstofbelastingen en emissiehandelssystemen van kracht, die ongeveer een kwart van de wereldwijde uitstoot bestrijken.

Maar de snelle groei heeft geleid tot versnippering. Een lappendeken van nationale en regionale regels en voorschriften zorgt voor hogere kosten en meer onzekerheid voor bedrijven die grensoverschrijdend actief zijn.

Internationale samenwerking is van essentieel belang. Artikel 6 van de Overeenkomst van Parijs biedt een kader om koolstofmarkten met elkaar te verbinden, versnippering tegen te gaan en investeringen aan te trekken, zonder afbreuk te doen aan de milieu-integriteit.

Naast nalevingssystemen spelen vrijwillige koolstofmarkten een aanvullende rol.

Hierdoor kunnen bedrijven verder gaan dan de wettelijke vereisten en particuliere financiering aanwenden voor projecten op het gebied van emissiereductie en -verwijdering, met name in opkomende en ontwikkelingslanden.

ICC werkt samen met overheden en internationale instellingen om kaders voor koolstofbeprijzing en koolstofmarkten vorm te geven die op elkaar zijn afgestemd, voorspelbaar zijn en aansluiten bij de zakelijke realiteit. Dit omvat onder meer samenwerking met de Coalition to Grow Carbon Markets, een door overheden geleid initiatief dat tot doel heeft de vraag naar koolstofcredits vanuit het bedrijfsleven te versterken en de integriteit daarvan te waarborgen. Via de Coalition en onze bredere betrokkenheid brengen we praktische zakelijke inzichten in bij de beleidsontwikkeling om versnippering tegen te gaan, koolstoflekkage aan te pakken en ervoor te zorgen dat koolstofstrategieën daadwerkelijk kansen bieden en een positieve impact hebben op het klimaat.

Dit project wordt geleid door:

ICC-commissie voor Milieu en Energie

Raelene Martin, hoofd wereldwijd beleid – Duurzaamheid

Sandra Hani, hoofd wereldwijd beleid – klimaatbeleid

Wil je meewerken aan het ontwikkelen van de oplossing?

Waar wij voor staan

Koolstofbeprijzing is een centraal instrument in een alomvattend klimaatbeleid en helpt overheden om de uitstoot van broeikasgassen tegen zo laag mogelijke kosten terug te dringen en hun nationaal vastgestelde bijdragen (NDC’s) na te komen. Door de kosten van uitstoot te verhogen, kunnen overheden investeringen helpen verschuiven naar activiteiten met een lage uitstoot en die klimaatbestendig zijn, en helpen bij het mobiliseren van financiering voor mitigatie en adaptatie.

Om doeltreffend te zijn, moet het primaire doel van koolstofbeprijzing het terugdringen van de uitstoot blijven, ondersteund door de ontwikkeling van duurzame en robuuste koolstofmarkten die de prijssignalen versterken en de mogelijkheden voor emissiereductie vergroten. Bij het ontwerpen en uitvoeren van nationale beleidsmaatregelen kunnen overheden de doeltreffendheid vergroten en de risico’s op koolstoflekkage tot een minimum beperken door voort te bouwen op bestaande richtsnoeren – zoals de ICC Carbon Pricing Principles – en door internationale samenwerking en coördinatie te bevorderen.

Gerelateerde bronnen:

Om klimaatneutraliteit te bereiken, is gecoördineerde internationale actie nodig. Zonder onderlinge afstemming bestaat het risico dat uiteenlopende beleidsmaatregelen op het gebied van koolstofbeprijzing leiden tot versnippering van de markten en hogere nalevingskosten. Bij het ontwerpen van dergelijke beleidsinstrumenten moet rekening worden gehouden met internationale afstemming en interoperabiliteit, waarbij de gevolgen voor verschillende rechtsgebieden en waardeketens in aanmerking moeten worden genomen. 

  

Het koppelen van systemen voor de naleving van CO₂-regelgeving kan koolstoflekkage tegengaan – situaties waarin productie en uitstoot verschuiven naar rechtsgebieden met een minder streng klimaatbeleid. Om effectief en duurzaam te zijn, moeten maatregelen ter bestrijding van koolstoflekkage echter zorgvuldig worden ontworpen, evenredig zijn en in overeenstemming zijn met internationale handelsregels, zodat ze geen onnodige verstoringen veroorzaken of geschillen uitlokken. Goed op elkaar afgestemde systemen maken het ondernemingsklimaat ook voorspelbaarder, omdat bedrijven in verschillende markten met vergelijkbare regels te maken hebben. Betere samenwerking en samenhang tussen deze nalevingssystemen, mechanismen uit hoofde van artikel 6 van de Overeenkomst van Parijs en vrijwillige koolstofmarkten met een hoge integriteit kunnen de transparantie en vergelijkbaarheid vergroten. Sterke internationale samenwerking op dit gebied helpt daarom onevenwichtige beleidsresultaten te voorkomen die het concurrentievermogen van bedrijven kunnen ondermijnen, de administratieve lasten kunnen vergroten of tot handelsgeschillen kunnen leiden. 

Vrijwillige koolstofmarkten (VCM’s) kunnen alleen opschalen als kopers en investeerders erop kunnen vertrouwen dat koolstofcredits staan voor reële, extra en verifieerbare emissiereducties. In de praktijk betekent dit dat moet worden gewaarborgd dat projecten daadwerkelijk klimaatvoordelen opleveren, dat de informatie over credits transparant is en dat de regels voor het gebruik ervan duidelijk en voorspelbaar zijn. Het versterken van de integriteit, transparantie en rechtszekerheid van het aanbod van credits is essentieel om dit vertrouwen op te bouwen. 

Overheden spelen een belangrijke rol bij het scheppen van deze voorwaarden. Door duidelijke nationale kaders vast te stellen en deze af te stemmen op de Core Carbon Principles (CCP) van de Integrity Council for the Voluntary Carbon Market (ICVCM), kunnen zij bijdragen aan het verbeteren van zowel de kwaliteit van projecten als die van kredieten. Maatregelen zoals het onderschrijven van robuuste normen, het bijhouden van transparante registers, het waarborgen van effectief toezicht en het bieden van geloofwaardige mechanismen voor geschillenbeslechting helpen het risico op greenwashing te verminderen en verduidelijken hoe risico's worden verdeeld. Samen maken deze stappen koolstofmarkten voorspelbaarder en geloofwaardiger, wat op zijn beurt helpt bij het aantrekken van de langetermijninvesteringen uit de particuliere sector die nodig zijn om hoogwaardige klimaatprojecten op te schalen.

Gerelateerde bronnen:

Hoewel het cruciaal is om het aanbod van hoogwaardige emissierechten uit te breiden, hangt de effectiviteit van vrijwillige koolstofmarkten ook af van een sterke en geloofwaardige vraag. Overheden kunnen hierin een belangrijke rol spelen door duidelijke beleidssignalen af te geven over de manier waarop bedrijven vrijwillige emissierechten kunnen gebruiken en claimen in het kader van hun strategieën voor klimaatneutraliteit – en door ervoor te zorgen dat deze benaderingen aansluiten bij nationale klimaatstrategieën en in overeenstemming zijn met internationale best practices.

Overheden zouden moeten voortbouwen op het werk van bestaande internationale initiatieven – zoals de 'Claims Code of Practice' van het Voluntary Carbon Market Integrity Initiative (VCMI), die richtlijnen biedt voor geloofwaardige beweringen van bedrijven. Door nationale benaderingen af te stemmen op dergelijke kaders kan een grotere en geloofwaardigere deelname van de particuliere sector aan vrijwillige koolstofmarkten worden gestimuleerd, terwijl tegelijkertijd wordt gewaarborgd dat beweringen daadwerkelijke emissiereducties weerspiegelen. Meer duidelijkheid en consistentie helpen onzekerheid te verminderen, beperken greenwashing en geven bedrijven het vertrouwen om op de lange termijn te investeren in hoogwaardige klimaatprojecten.

Gerelateerde bronnen: